Bansullar

Teppe teppe tua, mor ho va ei frua.

Far han va ein adelsmann  ('herremann),

bror han va ein spellemann.

Spella ikkje lenge - strengen (fela, f ion) kosta penge.

Pengan i pungen, pungen i skrinet,

skrinet i skapet, skapet i kista,

kista i båten, båten i skibet.

Skibet ligger i Engeland  (Kristiansund),

det ska reise tel Lissabon (med rav og kveite).

Ka ska skipper'n heite? Han ska heite Helge.

Har han noe å selge?

Korn og malt, peppar og salt

(rog og malt, korn og salt),

spreklote hosa' og rødmala sko.

Så ska bonnan få danse på bordet i mara

     (Emma Knutsen, Bø, Astrid Myrvang, Bø).

Reven låg på sletta, hørte han lammet brekta.

«Kirre kirre, litje lam, kom nu du te mor di fram».

«Nei!» sade lammet.

«Då bit du meg under bogan og bær meg bort i skogan.

Der heng du meg på ei lita grein

og pilla' du alle mine små bein.

Så dilla' du di rompa».

Reven låg på sletta, hørte han lammet brekta.

«Dokke, dokke, lite lam, skynd deg nu å komm' deg fram!»

«Nei, nei!» sa lammet.

«Eg e så redd før du bit meg.

Så bær du meg bort i skogan.

Der henge du meg på ei lita grein

og plukka' du mine små boga».

Kallen satt på hågen og kalla kyrn' sine:

Ho Ima, ho Dima, ho Hamlot, ho Sneikja,

ho Drepla, ho Dala, ho Sómmarløv, ho Sala.

Kvitkua skjémla, rødkua rauta, svartkua belja

langt nord i skogen om kveldan 

     (Emma Knutsen, Bø).

Ri'e, ri'e Ranke, hesten heite Planke.

Hesten heite Eppelgrå, sett ein liten ungkar på

(ei lita jomfru på).

Kor skal han (ho) ri'e? Tel kongsgård å frie.

Ingen anner heime enn to små hunda,

sét under bord og benka, slékka' sine lenka.

Voff! voff! voff! bit ikkje banet.

Kjør om igjen! kjør om igjen!

Stod der ei kjerring og koka graut.

Tok eg meg ei stekka, ville grauten slekka.

Slo ho på mi såre hand, gjor' eg henne større skam,

for ikkje fekk ho grauten tel å renne¹)

og ikkje fekk ho varmen tel å brenne.

Kjør om igjen! kjør om igjen!

Sat der ei kjerring og baka og baka.

Bad eg ette kaka, ga ho meg punn øre,

sa eg skulle kjøre!

Kjørte eg utfør ein nebbestein,

brekte så av métt halsebein.

Låg eg som ein dau sau - ropte mæ-æ-æ-h!

Ptrot! ptrot! merra i lian'

med store sølvknappan i sian'

     (Emma Knutsen, Bø, Antonius Nordeng, Bjørnskinn)

Ho kari sat på Røykapinn, såg seg ut i vestavind.

Såg ho de skiban på havet: Noken store, noken små,

noken gule, noken blå. Hei - løstig vestavind!

i måra kjem de skiban inn med sukker og fiken åt bonnan.

Ho kari sat på Røykantind²), såg seg om i vestavind.
Såg ho de båtan på havet: Noken store, noken små,
noken gule, noken blå. Hei, hei for vestavind!
i måra kjem de båtan inn---------------

Sulle lulle litjegull, gje vi hadde stua full

utav sånne småe sukkergull som han liten---------------

Firogtju' i kvar ei krå, så kan alle vøggen' stå -

og nokelite på loftet.

So ro liten tull, gje vi hadde stua full,

kjøkenet og kammerset og hågen innpå loftet

(og stor'e haug på taket).

So ro att og fram, sat på baken som ein mann:

Åran ut og festan inn, så ror han lillegutt

tel pappa'n sin i synnavind og regn

på ein spreng.

Ro ro på leite, drag ein båt full av kveite.

Drage han, både med iselj' og rogn,

salte i tynne' og føre tel Sogn.

Der får vi korn åt våres små bonn.

Ro ro på leite, drag båten full av torsk og kveite.

Drage han, både med iselj og rogn,

Salte i tynne' og føre tel Sogn.

Der skal vi brygge og bake banet ei stor julekake.

     (Jfr. "Norske barnerim og leikar" av B. Støylen, 1899 s. 30)

Ro ro tel Baltanskjær³), mange feska fekk vi der:

Ein tel far og ein tel mor,

ein tel søster og ein tel bror

og ein tel den som fesken drog, og det var han liten (ho lita) . . .

Ro ro ut i mé -, så tala de gluntan

tel han Per⁴). Hysa, ho vél ikkje bite.

Lat oss røyke ein pip tobakk

med vi sét hér og snik'e

     (Emma Knutsen, Bø).

Byssan byssan banet, gryta heng i jarnet.

Koka full av rømmegraut åt det litje banet.

So ro banet, grauten står i jarnet.

Mor ho stod og stappa korn,

far han blåste i fagergull-horn.

Søster sét på bordet, sauma gulle snore'.

Bror han går i dypan dal, sanka alle ville smal⁵)

langt borti lian.

E de kvit så kjør dem hit, e de grå så lat dem gå.

E de svart under bogan så kjør dem bort i skogan!

¹) Jfr. ordtøkjet om kjerring-emnet: Den vekja som ikkje får varmen til å bren'e, ho får heller ikkje gutan' til å ren'e», dvs. på friarføtter (Angel Bjørkmo, Andenes).

²) Det ligg nær å tru at sullen her får lokal «koloritt» av fjellet Røyken ved Bleik. Men ein var. i Håløygminne 2 s. 239 har Røyketind; heller ikkje er langt frå «Røykapinn» i den andre var. vår til heikapinn i Håløygminne 2 s. 235 og 207 (heik = hik, hyk, høtt, hett, klepp!).

³) Baltanskjær kunne tyde Bjørneskjær, av gn. balti = bjørn. Men i ei likn. remsa frå Hadsel heiter det: Kom å ro på baltan! Dette usms. balt- går att fleire stader i "Norske barnerim og leikar" av B. Støylen, 1899. "Færøsk Anthologi" av U. V. Hammershaimb har om same ordet: «Rógva út á balta (ud på havet?). I en barneremse - maske - en fiskebanke» - Nemne alle i husstanden for fiskelykka si skyld.

⁴) I ei lengre remsa frå Hillesøy, Troms (J. Solvang):  «God­ dagen, du Lever-Knut, vi vil ro oss ut - se om hysa vil bite.  Og har du deg eit tobakksgrann, så vil eg hos deg snike» (Håløygminne 2 s. 62).

⁵) Ville smal' var eigtl. songe «ville små», og stappa korn blei til «stappa kål». Men både rimet og andre variantar viser at det er rangt (Håløygminne 2 s. 240 og 343, "Norske barnerim og leikar" av B. Støylen, 1899 s. 22 nr. 135). - Smal' = smale, om sauer (eller om alt småfe) var ofte nok brukt på An'a og i Vesterålen før. Jfr. ordet smal'fall og namnet Ungsmaløya, Nyksund. - Frå Bleik er opplyst: «Hadde de eit korngrann for lite til at det var umaken verd å gå på mølna eller i handkverna med det, kunne de knuse det i ein malm-morter. Dette kalla de, iallfall andre stader i landet, å stappe korn.Bansullar