Gå etter namn

Eg hadde ein liten gut, ja dokker kjenner han. Då han var liten og skulle døpest, så kalla eg opp ein morbror utav mor mi. Han hadde vore i Amerika i mange år, den gamle mannen. Men så kom han til Norge igjen, og hit; og her i landet endte han sine dagar. Det var visst i Bodø, trur eg, han dø'.

Den gamle mannen heitte Elling, så eg kalla guten for Erling. Men han var bisk og forargelig då han var liteban, både grinen og gnarren. Så sa eg dét, ein gong: «Eg har ikkje anka så på noken ting som at eg skulle kalle banungen opp etter den gamle kallen!»

Men ein gong sidan, då drømte eg at eg gjekk og bar gutungen i fanga. Eg var då kommen utover til Dverberg og fór ned der, med kjerka. Så trefte eg denna mannen og kjente stemmen hans igjen; for han var på besøk hos oss i Sørvågen attpå han var kommen heim ifrå Amerika. Så sei han, så reint barskt: «Kem du e?» Og det sa eg. - Men før at eg kom meg om kallen, spenna han meg så hardt på leggen at eg våkna.

Med det same la eg ikkje noke brett på detta. Men ein par dagar etter var det så vondt når eg skulle kle strømpen av og på. Så skulle eg sjå etter. Då var eg blå heile vegen nedover leggen. - Slike blåe merka kalla de for daudingsflekkar. Det blei sagt ifrå gammelt, når de drømte slikt, at det var gode folk når det ikkje gjorde vondt der de hadde klepe. Men gjorde det vondt, då var daudingen sint.

Men banet vaks nu opp og blei bra. (MA.)

Dersom ei var med ban, eller ho hadde eit som var udøpt, og ho så drømte ein eller annen - helst fleire gongar - saest det at den ho drømte «gjekk etter namn». Enten den ho drømte var død eller levande, skulle ho helst kalle banet opp etter han (ho). Elles kunne det bli vantrivt med banet. Det kunne vere far til banet som drømte og. Denna trua er nok ikkje heilt borte ennu.

Ho mor fortalte, frå den tid ho var i Bjørnskinn, at der var ei gam­mel kjerring som heitte Kerstina - Kerstina Marja trur eg det var. Så var det ein gong de snakte om det å kalle opp, og då sa kjerringa at ho hadde nu så stugt eit namn at det kunne då ikkje vere til å kalle opp. Men ho mor var så kåt at ho meinte på, at hadde ho berre veta og fått seg ei vekja, så skulle ho sålsen ha kalla ho for Kerstina Marja!

Då ho gifta seg, fekk ho tre vekjer før ho fekk glunt. Kjerringa, ho var død i mellers tid, men ho mor var ikkje frami ho med noken av de to første. Men då ho hadde fått den tridje, kom ho i drømme med kjer­ringa: at ho kom til Nøss og forlangte at ho mor skulle følge ho over Dalen. Nei stakkar, sa ho mor, det kunne ho ikkje gjere. Ho kunne då ikkje forlate bonnan og gå over Dalen i lag med ho? «Ja, du har lovt meg det!» sa kjerringa. Men det var det same, det var omulig. - «Ja», sei ho, «så må du iallfall la meg få ein stav då», sa ho. Og ein stav latt ho mor ho få. Men ho sa at kjerringa var bisk då ho snudde baken åt ho og daffa opp-igjønna og la til myrs.

Men det ranst for ho mor, attpå, at «der kom ho Kerstina Marja etter det løftet du gav ho». Ho hadde nok gjerna, sa ho, kalt ho for Kristine el. 1., men så ville ho bestemor at ho skulle kalle opp ei lita vekja som ho hadde hatt, og som var død (ho heitte Nikolina) og likeins ei anna småvekja som var død for ho som lita og som heitte Elea.

Ho mor fortalte enda det at før ho drømte kjerringa, så drømte ho at ho holdt på og arbeidde i kjøkenet. Der var grua enda. Då visste ho ikkje av før der stod ei lita vekja imella grua og veggen. Så spurde ho mor ho etter: «Ka du e før ei lita vekja? Kor du e kommen ifrå?» Då svara ho det: «Eg har vore her før.» Men ken ho var, det sa ho ikkje. - Men så fortalte ho mor detta her for ho bestemor, og skildra korleis vekja såg ut. «Å ja, stakkar, det var vel den litje Nikolina mi,» sa ho bestemor då.

Så det blei til at ho mor kalte banet for Nikolina Kristina Elea. Ho tok kjerringa og sette ho i midten (Bl).

Det var ein gong eg gjekk med ban. Så drømte eg ein gammel mann i Sørvågen, som budde hos ei datter han hadde der. Vi som ungar var, var ikkje videre glad i denna kallen; men ikkje så at han gjorde oss noke.

Så drømte eg han: at han arbeidde med han vann og skulle komme om meg og ned ei trapp; og eg syntest at eg gjekk av makta for å kom­me først. Og han blei så rasande at då han såg eg kom om han i trappa, då bantest han! Men eg kom meg nu unna det den gongen, så eg kalte han ikkje opp. Men ein gong sidan forfølgte han meg og: Han forrente meg så nedi ei myr - det var Vollnesmyra - at då lovte eg at eg skulle kalle han opp. Det gjorde eg, og skilt blei eg med han. (MA.)

Før eg var fødd, hadde ho bestemor Nikolina ein bror som heitte Martines. Han døydde; og ho mor hadde ikkje sett han. Men då ho gjekk med meg, så drømte ho at der kom ein noke eldre mann inn, og så sei han: «Å, du kjenne' nok ikkje meg, men du må gje meg av den kjøttrullen du har i lake.» Og då visste ho ikkje at ho hadde noken kjøttrull i lake. Men eg fekk nu namn etter han. (MS.)